Ο ΠΡΩΤΟΣ ΠΗΛΙΟΡΕΙΤΗΣ (ΙΣΤΟΡΙΑ - ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ part1)

  

ΤΟ ΠΗΛΙΟ ΣΤΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ  
Ο ΠΡΩΤΟΣ ΠΗΛΙΟΡΕΙΤΗΣ

ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ ΧΕΙΡΩΝΑΣ

Δεν είναι µόνο σήμερα που γίνεται λόγος για το καταπράσινο Πήλιο και τις ομορφιές του. Απὸ τα πανάρχαια, τα μυθικά ακόμη Χρόνια το Πήλιο ήτανε ξακουστό. Ας ρίξουμε λοιπόν, αν θέλετε, μια µατιὰ στους χαριτωµένους αρχαίους μύθους, που σχετίζονται με τὸ ωραίο αυτὸ Θεσσαλικό βουνό, το στολίδι του τόπου µας, που πρέπει να γίνει και το στολίδι του Ελληνικού Τουρισμού.
Εκεί, µέσα στις καταπράσινες ρεμματιές του βαθύσκιου βουνού, κάτω από την δροσερή σκιά των προαιώνιων πλατανιών και αγριοκαστανιών είχε την κατοικία του στα αρχαία - μυθικά χρόνια, ο Κένταυρος Χείρων, που ήτανε γιός του Κρόνου και της Φιλύρας και συνεπώς αδελφός του Δία του Βασιλιά των Θεών. Ο Χείρωνας αυτός ήταν ο αγαθός Δαίμων του Πηλίου και φημισμένος σοφός. Ήταν «ο Δικαιότατος των Κενταύρων» όπως τον αποκαλούσαν οι Αρχαίοι. Και ήταν ακόμη περίφημος γιατρός, επιτήδειος χειρουργός, όπως μαρτυρεί και το όνομά του (Χείρων θα πει χειρουργός) που θεράπευε τις πληγές και καταπράυνε τους πόνους, επιθέτοντας ήπια φάρμακα, που ήξερε και τα έφτιαχνε από τα βότανα του Πηλίου. 

Το Πήλιο και σήµερα ακόμα είναι γεμάτο από θεραπευτικά βότανα. Στην Τσαγκαράδα π.χ. και σε άλλα χωριά της Ανατολικής πλευράς του Πηλίου υπάρχουν πικροκαστανιές, που ο καρπός τους θεωρείται από τους ντόπιους θαυματουργό φάρμακο για τους ρευματισμούς και τα βρογχικά.

Επίσης πολλά άλλα βότανα με θεραπευτικὲς ιδιότητες φυτρώνουν στο Πήλιο, όπως ρίγανη-Μέντα - Βαλεριάνα - Μέλεγο και το άνθος της φιλύρας συχνά, που οι αρχαίοι το χρησιμοποιούσαν καθώς και σήμερα στην Ιατρική. Η Φιλύρα ήταν Νύμφη του Πηλίου στα μυθικἀ χρόνια. Ο δε Απολλόδωρος ἀποκαλεί τὸ Πήλιο «φαρµακωδέστατον», ἐξ αιτίας των πολλών φαρμακευτικών φυτών, πού φύτρωναν στο βουνό.

Αλλά ας γυρίσουμε πάλι στους μύθους µας. 

Ο «δικαιότατος» λοιπόν Κένταυρος Χείρων είναι ο αρχαιότερος Πηλιορείτης που αναφέρεται από τη Μυθολογική Ιστορία (αν επιτρέπεται η έκφραση). Οι αρχαίοι απέδιδαν στον Ησίοδο ένα ποίημά, που το ονόμαζαν «Χείρωνος ὑποθῆκαι» (Το έργο αυτό, από το οποίο περισώθηκαν λιγότεροι από τρεις στίχοι, φαίνεται να ήταν γενικά αποδεκτό ως προς την γνησιότητά του και αποδίδεται στον Ησίοδο), όπου περιλαμβάνονταν διδάγµατα του σοφού Κένταυρου περί αρετής και σοφίας.

Όταν γεννήθηκε ο Ασκληπιός, ὁ πρώτος γιατρός του κόσμου, γιὸς του θεού του φωτός Απόλλωνος και της Θεσσαλικής Νύμφης Κορωνίδας, ο πατέρας του τον πήρε και τον έφερε στο Πήλιο και τον παρέδωσε, να τον αναθρέψει, στον σοφό Κένταυρο Χείρωνα.

Τόσο καλά φρόντισε να του µάθει την χρήση των φαρμακευτικών φυτών του Πηλίου ο Χείρωνας, ώστε ο Ασκληπιός «γενόμενος χειρουργικὸς καὶ τὴν τέχνην ἀσκήσας ἐπὶ πολὺ οὔ µόνον ἐκωλνε τινὰς ἀποθανεῖν, ἀλλ᾽ ἀνήγειρε καὶ τούς ἀποθανόντας» μας βεβαιώνει ο Απολλόδωρος.

Σαν το είδε όμως ο Άδης τα καμώματα αυτά του Ασκληπιού και πως δεν άφηνε τους Πηλιορείτες να πεθάνουν έγινε έξω φρενών από το θυμό του. Πήγε τότε και έκανε τὰ παράπονά του στον αδελφό του τον Δία. Τι θα γινόταν λοιπόν ο Άδης δίχως πεθαµένους; Γέλασε τότε ὁ «πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν τε» «Καὶ δὲν τὸν ἀφήνεις καὔμένε τὸν Ασκληπιὸ νὰ τοὺς κάνει ὅλους τοὺς ἀνθρώπους ἀθάνατους; Νὰ ζοῦνε αἷώνια την μίζερη αὐτὴ ζωή τους, δίχως ἐλπίδα νὰ πεθάνουν ποτὲ; Θά ἦταν ἡ µεγαλύτερη τιμωρία τους...» Έτσι φαίνεται πως απάντησε ο Ζεὺς και χαίδεψε την θεική του γενειάδα. Τότε γυρίζει ὁ Άδης και του αποκρίνεται: «Καὶ τὸ σκέφτηκες λοιπόν, Δία Βασιλιά, τι θὰ μποροῦσαν νὰ μας σκαρώσουν οι άνθρωποι αθάνατοι; Εδώ θνητοὶ είναι και κοντεύει να μας τινάξουν στον αέρα, όχι να ήταν καὶ ἀθάνατοι», είπε ο Άδης και τρόµαξε ο Μέγας Ζεύς.  Όταν μάλιστα ο Ασκληπίος έφερε πίσω στη ζωή τον Καπανέα και τον Λυκούργο (σκοτώθηκαν στη διάρκεια του πολέμου των Επτά επί των Θηβών) και τον Ιππόλυτο, το γιο του Θησέα, ανήσυχος πλέον ο Δίας για την εξουσία του πάνω στη ζωή και τον θάνατο, αρπάζει τους κεραυνούς και τους πετάει πάνω στον Ασκληπιό και τον σκοτώνει.  Και από τότε ίσως οι απόγονοι του Ασκληπιού - οι σηµερινοί Ασκληπιάδες - δεν τολμούν να ανεγείρουν τους αποθανόντας, και «κωλύουν τινὰς ἀποθανεῖν». Φοβούνται φαίνεται μην τύχει και θυμώσει μαζί τους ο Άδης.

Ο Χείρων κατέχει μια εγγενή γνώση του φυσικού κόσμου, που συμβολίζεται εξωτερικά με την κτηνώδη φύση του αλόγου. Ο δίμορφος Χείρων τον περιγράφει ο Απολλόδωρος, μια αναφορά που εκ πρώτης όψεως φαίνεται περιττή. Άλλωστε, κάθε κένταυρος κατείχε μια διπλή ανθρώπινη και ζωική μορφή. Εντούτοις, όλοι οι άλλοι κένταυροι λειτουργούν μόνο σε έναν κόσμο, αυτόν της αγριότητας και των ενστίκτων. Ο Χείρων μόνος του γεφυρώνει το χάσμα μεταξύ της φύσης και του πολιτισμού, λειτουργώντας ως αγωγός διαβίβασης εκείνων των ιδιοτήτων του φυσικού κόσμου που πιθανώς θα ωφελήσουν τον πολιτισμό με τις διδασκαλίες του. Η εγγενής γνώση του για τη μαγεία του φυσικού κόσμου μεταφέρθηκε στους διάσημους ήρωες-θεραπευτές μαθητές του, και μέσω αυτών, στον υπόλοιπο κόσμο.

Το τέλος του πάνσοφου αυτού και ενάρετου Κένταυρου ήταν τραγικό. Κατά το μύθο, όταν οι Λαπίθες, με τη βοήθεια του Θησέα, έδιωξαν τους Κένταυρους από το Πήλιο, ο Χείρωνας έφτασε στον Μαλέα, όπου και εγκαταστάθηκε.

Όταν αργότερα ο ημίθεος Ηρακλής καταδίωξε τους Κένταυρους της Φολόης, αυτοί ζήτησαν προστασία στη σπηλιά του Χείρωνα. Κατά τη φοβερή συμπλοκή, ένα από τα φαρμακερά βέλη του Ηρακλή διαπέρασε το μπράτσο του Κένταυρου Έλατου και καρφώθηκε στο γόνατο του Χείρωνα. Η πληγή ήταν βαθιά και αιμορραγούσε. Ο πόνος ήταν αβάστακτος. Μάταια προσπάθησε ο αγαθός Κένταυρος με βότανα να θεραπεύσει την πληγή, για να γλυκάνει ο πόνος. Ούτε οι προσπάθειες του Ηρακλή, ούτε τα πικρά δάκρυα του νεαρού μαθητή του Αχιλλέα, στάθηκαν ικανά να ημερώσουν τον πόνο που έσκιζε τα σωθικά του Χείρωνα και κατακτούσε τη σκέψη του.

Η αθανασία που του χάρισε ο πατέρας του, ο Κρόνος, του ήταν πια ανώφελη. Η υπόσχεση μιας ζωής απέθαντης, μ’ ένα σώμα νικημένο από την αρρώστια και κατακτημένο από τους πόνους, τον τρόμαζε. Ζήτησε τότε από τους θεούς τον οίκτο τους. Προτίμησε να ανταλλάξει την αθανασία του μ’ ένα λυτρωτικό θάνατο και οι θεοί εισάκουσαν την παράκλησή του και η αθανασία του Χείρωνα μεταβιβάστηκε στον Προμηθέα, ο οποίος πήρε τη θέση του τραγικού Κένταυρου στον Όλυμπο. Μετά το θάνατο του Χείρωνα, ο Δίας τον τοποθέτησε στον Ουρανό, μεταμορφώνοντάς τον στον αστερισμό του Τοξότη.