Η αναζήτηση της ετυμολογικής προέλευσης του ονόματος της Αργαλαστής είναι μια υπόθεση δύσκολη που δεν έχει καταλήξει σε κανένα ασφαλές συμπέρασμα. Οι καθηγητές Ανδριώτης, Τριανταφυλλίδης και Άμαντος που κλήθηκαν να βοηθήσουν στην αναζήτηση αποφάνθηκαν πως το έτυμο είναι άγνωστο, κι έτσι κάθε γνώμη πρέπει να εκφράζεται με απόλυτη επιφύλαξη. Ο Κορδάτος, ως προς αυτό το θέμα είναι λακωνικός και σαφής: «Και το τοπωνύμιο αυτό δεν είναι ελληνικό. Ως τα τώρα δε μπόρεσαν οι γλωσσολόγοι να το ετυμολογήσουν». Η προέλευση από το «αργαλός», που θα πει σκληρός, ή από το «αργάς», που είναι ο ασπριδερός, αν και θα μπορούσε με κάποιον εν πολλοίς αυθαίρετο τρόπο να συσχετισθεί με το τοπίο της Αργαλαστής, δεν είναι μάλλον σωστή. Η εκδοχή που αναφέρεται συχνότερα (πράγμα που επιβεβαιώνει και η δική μας επιτόπια έρευνα) είναι μάλλον αυτή που συγκινεί και περισσότερο την αγάπη των Ελλήνων για τη μυθολογία και τους ιστορικούς τους προγόνους. Η εκδοχή αυτή θέλει τη λέξη σύνθετη εκ του «Αργώ» και «ελαύνω», με την ιδέα ότι το μέρος σχετίζεται με την αργοναυτική εκστρατεία, κατά την οποία οι Αργοναύτες συνάντησαν τον τόπο τον εκτεινόμενο μετά την Άφησσο. Ωστόσο, αυτό θα σήμαινε πως η ιστορία του χωριού είναι πολύ παλαιότερη όσων επιβεβαιώνει η αρχαιολογική και ιστορική έρευνα. Με άλλα λόγια, το χωριό είναι πολύ μεταγενέστερο των μυθικών χρόνων. Ακόμη και τα αρχαία Σπάλαθρα δεν μπορεί να πει κανείς πως βρίσκονταν εκεί όπου άλλοτε και σήμερα εκτείνεται το μεγάλο χωριό της Αργαλαστής. Μια πιο λαογραφική εκδοχή είναι αυτή που θέλει το τοπωνύμιο να προήλθε από την εκτεταμένη χρήση του αργαλειού. Μολονότι, όμως, γενικότερα σε όλο Πήλιο η κτηνοτροφία, η λινοκαλλιέργεια, η βαμβακοκαλλιέργεια και η σηροτροφία
Ήταν ανεπτυγμένη, η Αργαλαστή δεν δικαιολογείται να έχει βαπτισθεί με αυτό το όνομα, καθώς δεν επέδειξε καμία ιδιαίτερη παραγωγή . Πιο πιθανή –αν και όχι πάλι ασφαλή– εκδοχή που αφορά στην ετυμολόγηση του τοπωνυμίου ίσως να είναι αυτή που αναζητά το έτυμο της λέξης στην τουρκική γλώσσα. Η Αργαλαστή αναφέρεται στα έγγραφα της Τουρκοκρατίας ως «Αργαλάστ Μουκαντισί», δηλαδή Υποδιοίκηση του Αργαλάστ. Δεδομένου ότι το όνομα έχει εντοπιστεί και ως Αργαράστ, ίσως να προέρχεται από το τουρκικό «ραστ», που θα πει συγχώρεση, και να σχετίζεται με την ιστορία του χωριού. Ενδιαφέρον, όμως, παρουσιάζει και η ετυμολογία των τοπωνυμίων των περιοχών που περιβάλλουν την Αργαλαστή και άλλοτε υπάγονταν σε αυτήν διοικητικά. Αναφέρουμε ορισμένα: Σερβάν: τουρκικής προέλευσης ή εκ του σερ Ιβάν (Σιρβάν), Σλάβος στον οποίο λέγεται ότι ανήκε η περιοχή κατά την εποχή των Σταυροφοριών. Κλειτσιά: εκ του κλιτύς, που σημαίνει πλαγιά. Μυριοβρύτη: από το μύρια + βρίθω (=είμαι γεμάτος από) ή βρύω (=αναβλύζω). Το Λεφόκαστρο: κάστρο που γλείφεται από το κύμα ή λευκό κάστρο. Μπιρ (Καλλιθέα): τόπος του μπέη Ιμίρ ή από την αρβανίτικη λέξη «μπιρό», δηλαδή καλός. Ο Κορδάτος θεωρεί το όνομα ξενικής προελεύσεως. Αναφέρει, μάλιστα, πως στην τσάμικη ντοπιολαλιά σημαίνει «τρύπα». Πάλτση: τουρκικής προέλευσης – τόπος μελισσοτροφίας. Ο Κορδάτος κάνει αναφορά, όμως, και στην εκδοχή του Vasmer, που θέλει το όνομα να έχει παλαιοσλαβική (balto/boltbee) ή αρβανίτικη προέλευση (baltesi), και να σημαίνει βαλτότοπος.
Μπεστινίκα (Ξινόβρυση): πιθανόν σλαβικής προελεύσεως (pestinikr ή pecnik), κατά τον Vesmer, και σημαίνει φούρνος. Είτε γιατί τα πρώτα σπίτια χτίστηκαν μέσα στη χαράδρα είτε γιατί, όσο το μέρος ήταν ακόμη βοσκότοπος, κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους, υπήρχαν εκεί φούρνοι, όπου οι τσέλιγκες έψηναν το ψωμί τους.
Πάου: από το σλαβικό «μπάουμ», που θα πει κήπος, ή από το όνομα ενός Φραγκολεβαντίνου ονόματι Μπάους, στον οποίο και ανήκε το τιμάριο. Ο Γάλλος περιηγητής Mezières, ωστόσο, ετυμολογεί το τοπωνύμιο από την αρχαιοελληνική λέξη «πάγος» (=βράχος).
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου